‏نمایش پست‌ها با برچسب کتاب شناسی. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب کتاب شناسی. نمایش همه پست‌ها

۱۳۸۹/۰۶/۳۱

کتاب مرز مزدایی

مرز مزدایی عنوان کتابی است که مجموعه مقالات امید عطایی فرد را از سال 1363 تا سال نشر کتاب (1388) را در بر دارد. بیشتر این مقالات در گاهنامه های گوناگون به چاپ رسیده و یا این که در کالبد کتابهای ایشان گنجانده شده است. البته برخی نیز برای نخستین بار در همین کتاب به چاپ رسیده اند. نوشتار ها (مقالات) کتاب مرز مزدایی در هفت بخش استوره و داستان، دین و آیین، ادب و فرهنگ و هنر، سروده ها، تاریخ و باستان شناسی، دانش و فن، نقد و گزارش و گفت و گو ارائه شده است. برای آشنایی با کلیت نوشتارها نگاهی به فهرست کتاب می اندازیم:

                                              فهرست

دیباچه........................................................................................... 9

پیش گفتار....................................................................................... 23

 بخش یکم: استوره و داستان....................................................................29

استوره شناسی ایرانی........................................................................... 31

استوره های فردوس............................................................................ 36

سیمرغ دو سر................................................................................... 62

شاهنامه: آینه دار استوره های آریایی......................................................... 65

استوره ی اسکندر............................................................................... 71

زمینه ی فرهنگ و تمدن ایران................................................................ 73

 بخش دوم: دین و آیین........................................................................... 79

اوستا: بزرگ ترین فرهنگ جهان باستان..................................................... 81

درباره ی زرتشت و آیین او................................................................... 95

ایرانیان و مسیح................................................................................. 99

بنیادهای عرفان ایرانی......................................................................... 105

زنی به نام زمین................................................................................ 117

چیستان چهارشنبه............................................................................... 121

چنین جشن فررخ............................................................................... 124

دو سند از نوروز در مصر باستان............................................................ 127

یادگار فریدون................................................................................... 130

 بخش سوم: ادب  و فرهنگ و هنر............................................................. 133

نبو: ایزدِ نویسندگی............................................................................. 135

گزارشی درباره ی خط و قلم و در ایران.................................................... 137

با خط پیرآموز کتاب های فارسی را نجات دادند........................................... 139

کتاب نویسی از زبان کتابهای کهن........................................................... 141

پیشینه کتابخانه در ایران...................................................................... 145

چیستان های یک دیباچه....................................................................... 149

گات ها در تیرگی ها........................................................................... 155

بازی های نمایشی در ایران................................................................... 165

نخستین نمایشنامه جهان........................................................................ 169

نمایشنامه «ایرانیان» آیسخولوس............................................................. 171

زبانی نو در ادبیات فارسی.................................................................... 175

پروین دختر ساسان............................................................................. 178

گوهر نام به دینار نفروخت..................................................................... 180

ارژنگ پر آژنگ................................................................................ 183

به مناسبت سالگرد شهریار..................................................................... 186

احیاگر فصل های گمشده تاریخ................................................................ 188

 بخش چهارم: سروده ها........................................................................ 193

سرود مهر....................................................................................... 195

فردوسی پاکزاد................................................................................. 197

آناهید............................................................................................ 198

شاه شادی....................................................................................... 199

بزم بغانه........................................................................................ 201

همه جای ایران سرای من است.............................................................. 202

 بخش پنجم: تاریخ و باستان شناسی........................................................... 203

مبداء ملی ایران................................................................................ 205

پیشنهادی درباره دوره های تاریخی ایران.................................................. 207

بازشناسی تاریخ و فرهنگ ایران باستان.................................................... 216

جستاری درباره آریاییان...................................................................... 226

بهشت جم...................................................................................... 261

سرو شاه و یمن............................................................................... 279

پژوهشی در داستان زال..................................................................... 283

بزرگش نخوانند اهل خرد.................................................................... 293

یک نام و دو چهره........................................................................... 297

سیمای ساسانیان.............................................................................. 301

زن در دوره ساسانیان....................................................................... 311

فتنه مزدک.................................................................................... 315

سفر در ایران باستان......................................................................... 325

یادداشت سفر شوش.......................................................................... 337

برگ هایی از سفر شیراز................................................................... 339

دموکراسی دروغین غرب................................................................... 342

 بخش ششم: دانش و فن...................................................................... 345

پیشینه ی پزشکی در ایران.................................................................. 348

دانش مغان و فیزیک نوین................................................................... 374

نگاهی کوتاه به کیهان و زمان در ایران باستان............................................ 378

روانپژوهی در ایران باستان................................................................. 399

ایران و اهرام................................................................................. 407

 بخش هفتم: نقد و گزارش و گفت و گو.................................................... 411

پورسینای چند ملیتی!........................................................................ 413

پیام آوران بهار در خیابان های دود آلود شهر............................................ 415

ایرانیان زیر یک در صد فرهنگ و تمدن خود را می شناسند.......................... 420

فرهنگ ایران، فرهنگ مادر جهان است................................................. 424

ایران باستان را به آشوب کشانده اند...................................................... 428

تولید پوشاک، دور مانده از فن آوری روز............................................... 437

حاتمی نابغه سینما........................................................................... 439

نگرشی بر کتاب نبرد خدایان............................................................... 441

نقد کتاب پیامبر آریایی...................................................................... 444

 با توجه به آنچه گذشت، میتوان مرز مزدایی را دانشنامه ی کوچکی از آگاهیها درباره ایران باستان دانست که برآیندی از بررسی ها و پژوهش های بیست و چند ساله نویسنده ی آن، امید عطایی فرد است.

یزدان صفایی

۱۳۸۹/۰۶/۱۹

پرسشهایی درباره پیامبر آریایی


پرسشها از: آریادخت 

درود بی کران بر تو ای یگانه و نادر استاد ایران زمین که میهن دوستی و راست اندیشی تان در تمامی کتابهایتان آشکار است. استاد گرامی و فرهیخته امید عطایی فرد، سپاس بی پایان دارم از تمامی رنج و کوشش در سالیانی که به ایران اندیشیدید و در ذهنتان جز راستی و حقیقت چیزی نبود. استادا باور کنید هرچقدر بیشتر میخوانم و می پژوهم به کتابهایتان بیشتر ایمان می آورم. پیرامون کتاب گرانبهای پیامبر آریایی پرسشهایی دارم راهبر و یگانه استاد راستی ام می پرسم یک به یک :
1- در رویه 67 کتاب در بن دهش آمده که : هرمزد پیش از آفرینش خدا نبود...او را خدایی از آفرینش بود---
استادا!من این را درک نمیکنم که هرمز پیش از آفرینش خدا نیست به چه معناست؟


# شاید هویت و ماهیت خداوند در آفرینش جهان نمودار شده و از این رو به وی خالق یا خلق کننده نیز گفته اند. مانند بانویی که تا دارای فرزند نشود به او مادر نمیگویند.
2- در رویه 160 کتاب از معجزات پیامبر بزرگ اشوزرتشت نام برده اید ولی در اینجا چون نام از گشتاسب آوردید به وارتوش باز می گردد چرا از معجزات سپیتمان که پیامبر یگانه است سخنی نیست؟
# هم در کتاب پیامبر آریایی و هم در کتاب قبله زرتشت از نیروهای فرامادی سپیتمان و وارتوش سخن گفته ام.
3- در رویه 232 در چکامه نام از زند و اوستا با هم است چرا برخی گمان میبرند زند و اوستا را اشوزرتشت با هم آورده و در اینجا هم همین را گفته است؟ مگر زند تفسیر اوستا نیست؟ 
# نه! زند همان گاتهاست و اوستا مجموعه نوشتارهای مغان است که بسیار به زند چشم داشته و آن را گزارش کرده اند. پیامبر ، ص31
4- در رویه 318 از اسکندر در چکامه با نام " شه نیک رای " نام برده است؟اسکندر نیک نبود. 
# این اسکندر همان ارشک بزرگ است نه الکساندر مقدونی. 5- استاد گرامی ام ! من به سبب نادانی خویش و ژرف بی شمار کتاب بسیار گرانبهایتان کمی سردرگم شدم و نمیفهمم و برایم واضح نیست چرا عیسی و مسیح 2شخص جدا هستند؟ 
# پیش از عیسا ناصری مصلوب، در زمان اشکانیان مسیحی مصلوب نشده ظهور کرد که استاد بهروز وی را مهر تاریخی میداند اما من بر این باورم که وی همان ارشک بزرگ شاه پیامبر اشکانیان است. 

6- در رویه 486 آمده که ابراهیم در روزگار جمشید بوده است پس کهن تر از زرتشت است!!!چگونه؟

# نقل قول است و نگرش من نیست. اما میتوان دریافت که ابراهیم زرتشت را با سپیتمان زرتشت اشتباه گرفته اند.
7- استاد گرامی ام چرا کریستن سن ویشتاسب و گشتاسب را یکی دانسته است؟؟ رویه 494 
 # چنین نیست. او ویشتاسپ پیشدادی (زمان سپیتمان) را با ویشتاسپ هخامنشی یکی نمیداند.
8- در رویه 495 آیا این ویشتاسب پسر لهراسب همان است که در قبله زرتشت آمده است؟؟
9- استاد راستی و درستی من که مرا به راستی وام دار خود کرده ای من متوجه نشدم که چرا در شاهنامه گشتاسب چهره ای نیک ندارد و در اوستا نیک است؟چرا؟
10 - در رویه 500 چرا جدول آورده شده نشان دهنده ان است که جاماسب وزیر گشتاسب است؟در قبله زرتشت وزیر ویشتاسب بود.


# چیستان دو زرتشت بسیار پیچیده و داستانشان در هم آمیخته است. ویشتاسپ خوشنام اوستا همزمان سپیتمان و گشتاسپ بدنام شاهنامه همزمان با وارتوش (زرتشت ماد - هخامنشی) است.
11 - زرتشت شاهنامه همان وارتوش است؟ 
#  آری. زرتشتی که کشته شد، سپیتمان نیست.
12- استاد والا مقام! در قبله زرتشت خواندم نام گیومرت انسان هستی بخش است (رویه )207 و در کتاب پیامبر آریایی (گیومرت عیسی رویه 310 ) معنی دگر دارد. 
# واژه های ویژه دارای یک معنای بنیادین و چند مفهوم و دریافت است. بسته به زمینه ی آورده شده، باید دید چه مفهومی دارد:
گیو: گیتی / جان بخش
مرت: مرد / مسیح

13 - در رویه 205 قبله زرتشت در برابر پدر ، پسر و روح القدوس اهورا ، اشا،وهومن را نام بردید در کتاب پیامبر آریایی رویه 311 در برابر آن از اهورا ، اشا و سپند مینو نام بردید در واکاوی ریشه آن در گرچه به هم نزدیک اند ولی باهم یکی نیستند. 
# هر دو درست است هرچند سپندمینو دقیقتر است. وهومن نخستین امشاسپند و مانند سپندمینو (که در برابر اهریمن است) با اکومن میستیزد.
14 - در رویه 107 کتاب قبله زرتشت آمده موسی مهر آیین بود در اندیشه ام مانده موسی یهودی بود.
 # بنگرید: پیامبر آریایی، گفتارهای 32و 37.
15 - در رویه 112 قبله زرتشت آیا وارتوش اوستا را نگاشت؟؟ یا سپیتمان؟ 

 #  گاتها از سپیتمان است و اوستا از وارتوش.
16 - استاد گرامی ام در رویه 62 کتاب قبله زرتشت از فرشوشتر به عنوان مشاور ویشتاسب نام بردید و در کتاب پیامبر آریایی از فرشوشتر به عنوان مشاور گشتاسب....من سردرگم اینها شدم! 
# ویشتاسپ را به گونه گشتاسپ و بشتاسپ نیز نوشته اند. فرشوشتر در زمان سپیتمان بوده.

از خرده گیری و نقدهای سازنده ی همه شما سپاسگزارم
شاد باشید

 

۱۳۸۹/۰۶/۰۳

پرس و گویی درباره کتاب پیامبرآریایی

در تالار گفتمان هخامنشیان یکی از خوانندگان (نام زد به: شهریور) پرسشهایی درباره کتاب پیامبر آریایی در میان نهاده بود که گزیده ای از آنها همراه با پاسخهای من در اینجا آورده میشود:
•   پرسش:  يكي از وهانهاي پيشينه‌ي فزون از 8000 سال زمان زيست زرتشت بزرگ را، نبود نامي از «صنعت» در گاتها و نيز پيشينه‌ي 7000 ساله‌ي توپالكاري (با نگرش به ماتيكان « تاریخ هفتهزار ساله فلزکاری») مي‌دانيد. نيز دانيم كه در اوستا از زرتشت، چونان «نخستين كشاورز» ياد شده است. اينك با نگرش به شاهنامه‌ي كلان فردوسي ورجاوند، توان گفت كه آغاز هوتخشايي (= صنعت) به زمان و روزگار هوشنگ بازمي‌گردد:
به سنگ اندر، آتش بدو شد پديد / كزو در جهان روشني گستريد
نخستين يكي گوهر آمد به چنگ / به آتش جدا كرد آهن ز سنگ
سرِ مايه كرد آهن آبگون / چو از سنگ خارا كشيدش برون
چو بشناخت، «آهنگري» پيشه كرد / گراز و تبر، اره و تيشه كرد...
نيز جمشيد شاه:
به فرّ كيي نرم كرد آهنا / چو خود و زره كرد و چون جوشنا
چو خفتان و تيغ و چو برگستوان / همه كرد پيدا به روشن روان
بدين اندرون سال پنجاه رنج / ببرد و بدين چند بنهاد گنج
دگر پنجه انديشه‌ي جامه كرد / كه پوشند هنگام تنگ و نبرد
ز كتان و ابريشم و موي و قز / قصب كرد ديبا و پرمايه خز
بيامختشان رشتن و تافتن / به تار اندرون پود را بافتن...
باري! مي‌بينيم كه با نگرش به شاهنامه، آغاز هوتخشايي در روزگار هوشنگ است و نخستين آهنگر هم اوست، سپس در روزگار جمشيد، تشنيكشناسي پيشرفته‌تر مي‌گردد؛ از ديگر سوي در نامه‌ي گران ارج بن‌دهشن، نخستين آهنگران، مشي و مشيانه اند كه به آتش آهن را بگداختند و به سنگ آهن را بزدند و از آن تيغي ساختند. نيز با نگرش به اوستا و نامگان پهلويك، زمان زرتشت بزرگ به پس از روزگارِ جمشد بازمي‌گردد و به گواه دينكرت، ورجاونداني چون جمشيد و فريدون، نويد زايش و پيام آوري زرتشت را داده‌اند. ليك همانگونه كه در پيش آمد، در گاتها، هازمان مردمي را تنها 3 پيشه‌ي: ارتشتاري و كاتوزي و برزيگري است و سخني از هوتخشايي نيست، نيز زرتشت نخستين كشاورز باشد! اينك اين پرسمان را چگونه توان گشود و اين ناسازی را چگونه توان گزارد؟
•    پاسخ: دوره ی آهن بر کشاورزی پیشگام است اما تا رسیدن به اوج صنعت فلزکاری نیاز به چند هزاره داشت. درست مانند تمدن صنعتی کنونی...پیشه و طبقه چهارم یکسر با فلزکاری گره نخورده و واپسین گام تمدن پیشین در زمینه بازرگانی و فرآوری (تولید) به شمار میرفت. از آنجا که سپیتمان زرتشت پیش از شکل گیری طبقه چهارم میزیست، بررسی تاریخ این طبقه به کهن بودن پیامبر آریایی ما یاری بسیار خواهد کرد.

•    پرسش: استاد پوران فرخزاد، در «مهره‌ي مهر» (به ويژه رويه‌ي 278) سخت بر اين باور است كه: جم مردي خوب كردار و نيك‌انديش بوده است و چهره‌ي بد او ساخته‌ي دستان فريفتار موبدانِ زرتشتي ساساني و پهلوي است؛ وگرنه زنهار! كه چنين ابرمرد آريايي بدان كژي و خويش‌خدايي برسد!•    پاسخ: ايا زرتشت هم كه جم را نكوهيده موبد فريفتار بوده؟! اين يك نقد داخلي بوده و جم مزديسنا را در رديف ديويسنان جاي نميداده است. 
•    اگر چه جم و فريدون و گرشاسپ و كي‌قباد و كي‌آرش و كاووس، نازرتشتي اند، ولي به هر روي مزداپرست اند! چرا اين مايه نكوهيده‌اند؟ از سوي ديگر، اگر جم مزداپرست بوده است، پس چرا «هرمزد» را خوارداشت و پيامبري‌اش را نپذيرفت؟•    يادآور ميشوم كه ما روايات مختلفي درباره نامبركان داريم در كاتها جمشيد اهورا را خوار شمرد (منيت كرد) اما به سبب توبه روان او امرزيده شد. در تورات ميبينيم كه برخي رسولان نيز به خداوند سركشي ميكنند اما بر همان دين هستند.
•    درديمه‌ي 209، تورانيان، «ديوپرست» ناميده شده‌اند. چرا تورانيان ديوپريستار بودند؟ مگر از تخمه‌ي فريدون مزداپرست نبودند؟ آيا توانستي بود كه سپس‌تر به آيين ديويسنا گرويده باشند؟ از سوي ديگر، در رويه‌ي 183 «ارجاسپ توراني» پيرو كيش پهلوي خوانده شده است!؛ چه پيوندي ميان «كيش پهلوي» و «ديويسنا» هست؟•    در هر ديني وقتي كساني از ان منحرف ميشوند يا بدعت ميكزارند ديو و اهريمني شناخته ميشوند. تورانيان نيز شايد اورمزد را عبادت ميكردند اما به سبب وحشيكري و غيره در رده ديويسنان شناخته ميشدند. براي نمونه نزاع شيعه و سني يا كاتوليك و بروتستان را ببينيد كه از يك دين هستند اما يكديكر را تكفير ميكنند. 
•    در رويه‌ي 242 پیامبر آریایی، درباره‌ي فراگشتهاي آواشناختي و ريختشناختي «شت» بسي خامه رانده‌ايد؛ ليك استاد «پورداوود» در بازنمود كژي «دساتير آسماني»، «شت» را لغتي دساتيري داند!!•    شيت از ريشه خشئت بوده و تبديل به شت شده به معناي نوربخش و از همين ريشه شيد و شيتان ( شيطان) را داريم كه جنس او از آتش است. 
•    چرا درفش سپاه ايران، هماي خوانده مي‌شده است؟ آيا توانستي بود كه «هماي»، نگاره‌ي بر روي درفش باشد و آن گاه درفش را «مجازاً» هماي خواندندي؟ اين هماي نگاشته بر درفش ايراني نماد چيست؟•    هماي همان عقاب هخامشيان است و به شكل فروهر نيز كاربرد داشته است. به عقاب : هماي ميگفتند زيرا دانه هوم را براكنده ميكرد.
•    در ديمه‌ي 191 پیامبر آریایی، «جم»، خورشيدپرست خوانده شده است؛ ولي در ديمه‌ي 69، مزداپرست!•    مزداييهاي قبل از زرتشت خورشيد را نماد اهورا ميدانستند و در گاتها و يسنا نيز اينكونه است.
•    در رويه‌ي 191 پیامبر آریایی، به پيروي از «محيط طباطبايي»، «صابيان» را برابر با «منداييان» ناميده‌ايد. در رويه‌ي 196، كيش رسمي اشكانيان «كيش صابئين» است. در رويه‌ي 129«ايران بزرگ» آيين صابئي را «كيش مهر در نگاشته‌هاي پس از ساساني؛ آييني كه ابراهيم پيامبر ايراني داشت.» خوانده‌ايد. ولي در رويه‌ي 196پيامبر آريايي، نيز در رويه‌ي 194 «زندگي و مهاجرت آرياييان» نوشته‌ي فريدون جنيدي، رويه‌ي 236 «انديشه‌هاي فلسفي ايراني» نوشته‌ي ابوالقاسم پرتو و در «زندگي ماني و پيام او» نوشته‌ي ناصح ناطق، صابئين، «ستاره‌پرستان» خوانده شده‌اند! چه پيوندي ميان «مهريان» و «ستاره‌پرستان» است؟•    در ايران باستان دو كيش مجوس و صابي با يكديكر رقابت داشتند( اسكندرنامه ها را بخوانيد) . ما داراي مذاهب مختلفي بوديم كه به شكل يك دين جدا از اصل خويش در مي امد. ايين مهر نامهاي مختلفي داشت و بر مبناي اختربيني بود. اداب هفت ايزد - سياره در كيش مهر يكجا وجود داشت.
•    در ديمه‌ي 436 پيامبر آريايي، منوچهر، از شاهان دوران ماد ياد شده است؛ در ديمه‌ي 56 «قبله‌ي زرتشت»، منوچهر شاه، سردودمان سپيتمان خوانده شده است؛ نيز در نوشته‌اي نوين در تارنگار بشكوهتان، مر دودمان ماد را دارنده‌ي فزون از 80 پادشاه، شناسانيده‌ايد! شگفتا! پس آن گاه مادها داراي پيشينه‌ي چند هزار ساله اند؟•    سرزمين ماد سلسله ها و قلمروهاي مختلفي داشته است. هيتي ها و ميتاني ها و هوري ها و اورارتويي ها ماد ي هستند. مانوش نماد ماناهاست و نياي يكي از زرتشتهاست. يادمان باشد كه ري زادكاه زرتشت بزرك همواره يكي از كانونهاي ماد به شمار ميرفت.
•    در ديمه‌ي 440 پیامبر آریایی، در جستاري نيك و نغز چم راستين مازندران در شاهنامه و كوشنامه را نموده‌ايد، نيز در «نبرد خدايان» در جستاري ژرف و گسترده، ديوان مزني را شهابها و پاره‌سنگهاي به جاي مانده از دنب ستاره‌اي دنباله‌دار شناسانيده‌ايد؛ ولي پرسمان كلان اين است كه در خرده اوستا، آشكارا سخن از «ديوان گيلان و مازندران» رفته است، نه تنها ديوان مازندران!!! اينك چيستي و چوني پرسمان «ديوان گيلان» را چگونه توان گشود؟
•   گيلان ترجمان ورنه ميباشد و اسم يكي از ديوهاست نه نام مكان. در وداها وارونا امده و در ادب فارسي ديو وارونه كار داريم.
•    در ديمه‌ي 68 نوشته‌ايد كه در روايت پهلوي: «اكومن (سركرده‌ي ديوان) گرشاسپ را در آشكارترين بلندي (دشت پيشانسه) كشت.» ولي با نگرش به ميتختهاي ايراني درمي‌يابيم كه «گرشاسپ» نيرويي است فرجامشناختي (Echatologique) و ناميرا و او است كه سرانجام جهان را از بيداد دهاگ تواند رهانيد! (بنگريد به «مازهاي راز»، نوشته‌ي استاد كزازي) نيز «اكومن» در اوستا كمابيش همان «انگرمن / اهرمن» يا انديشه‌ي بد يا انديشه‌ي تباهنده و ويرانگر يا انديشه‌ي ناپاك يا انديشه‌ي كاهنده است و به گفته‌ي استاد حسين وحيدي در «شناخت زرتشت»، نمود هازماني اهرمن «بيداد» است. پس آيا توان گفت كه به راستي، گرشاسپ نمرده و زنده است، و مرگ او به دست اكومن، تنها نمادي است از گرفتاري وي به دست انديشه‌ي بد و...؟؟؟•    روايات ديكر كه رنك استوره دارد از بيهوشي درازمدت كرشاسب سخن رانده اند. او در رستاخيز بيدار ميشود تا در نبرد نهايي شركت كند.
•    چه گواهي بر پيامبر بودن «ارشك بزرگ» است، كه در ديمه‌ي 250 پیامبر آریایی، او را همچون «كوروش بزرگ»، «شاه-پيامبر» خوانده‌ايد؟ آیا دودمان سلوکیان برای 200 سال، در ایران برپا بوده است یا کوتاهتر یا هیچ؟* اسكندرنامه هاي ايراني ارشك را پيامبر دانسته اند. او مقدونيان را از ايران راند و كيش مهر را جهاني كرد. اشكانيان نامش را لقب خويش كردند زيرا او را مقدس ميدانستند.   تاريخهاي ايراني فاصله الكساندر تا ارشك را حدود نيم سده ميدانند و تاريخ دويست ساله سلوكيان در ايران و نه در سوريه دروغ است.

۱۳۸۹/۰۴/۳۰

کتاب: منم فردوسی، شاه شاعران

اين كتاب برگزيده اي است از اندرزها و جهانبيني پير توس كه در دل شستهزار بيت ماندگار بوده و با گزارش اشعار و نيز معناي واژگان ناآشنا، راهنماي خوب و روشنگري براي خوانندگان ميباشد. همچنين گزيده هايي از ديدگاه پژوهشگران و نويسندگان ايراني و بيگانه درباره شاهنامه و فردوسي، خوانندگان را با ارج و شكوه اين شاهكار بيشتر آشنا ميسازد. و نيز نكته هايي نهفته از زندگي فردوسي بزرگ و رنجهاي او براي جلوگيري از نابودي هويت ملي، زينت بخش اين دفتر است. بر هر شاهنامه دوستي بايسته است كه اين كتاب را بخواند و شناختي اساسي به دست آورد.


فروشگاه: آشیانه کتاب / 66463430

۱۳۸۹/۰۴/۲۶

کتاب «قبله ی زرتشت»

تنها داستان مستند و فراگير درباره پيامبر باستاني ايرانيان با چشمداشت به متنهاي پهلوي و پارسي ميباشد. سرگذشت شگفت انگيز "سپيتمان زرتشت" و انديشه هاي والاي او بازتابي جهاني و جاودانه داشته و بزرگترين مكاتب عرفاني و فلسفي دنيا از كيش مزدايي بسي بهره ها برده اند. داستان "قبله زرتشت" نشان ميدهد كه چگونه اين بزرگترين انديشمند ايران و جهان كه ششهزار سال پيش از هخامنشيان زاده شده بود، با دين ورزان دروغگو و فريفتار به جدال ميپردازد و در ميان درياي خرافات، مردمان را به سوي خرد و دانش رهنمون ميگردد.
افزون بر داستان سپيتمان، ما با داستان زرتشتي ديگر به نام وارتوش در زمان هخامنشي آشنا ميشويم و ماجراهاي پرهيجان او را دنبال ميكنيم.
و سرانجام كتاب قبله زرتشت با دو داستان ديگر درباره مزدك و حافظ، خواننده را به ژرفناي تاريخ ميكشاند و پرده از اسراري نهفته برميدارد.

آشینه کتاب / 66463430

۱۳۸۷/۰۵/۱۱

کتاب منم کورُش شاهِ جهان


نگرشی بر نوشتارهای تاریخی درباره شهریار هخامنشی

کتاب منم کورُش شاهِ جهان 
آنچه در این کتاب می خوانید:
کتیبه کورش کبیر
تاریخ هرودوت
کتاب قوانین III (افلاتون)
کورش نامه (گزنوفون)
نامه اشعیای نبی
سوره کهف
و دیدگاه های ویل دورانت، رمان گیرشمن و ...

۱۳۸۶/۱۲/۰۱

کتاب آفرینش خدایان


آفرینش خدایان (راز داستانهای اوستایی)

سرآغاز: درآمدی بر استوره شناسی/ بخش یکم: دیباچه ای بر داستانهای آفرینش ایرانی / بخش دوم: نگرشی بر چهره های استوره ای ایرانی / بخش سوم: گزارشی بر پنج داستان اوستایی - پهلوی

۱۳۸۶/۱۱/۳۰

کتاب نبرد خدایان


(جنگهای کیهانی در نوشته های کهن ایرانی)

۱۳۸۶/۱۱/۲۹

کتاب ایران بزرگ


(جغرافیای استوره ای و تاریخی مرزها و مردمان ایرانی)


{انتشارات اطلاعات/ خ میرداماد – خ انقلاب}
جامعترین کتاب با نقشه ها و اسناد تاریخی درباره حق حاکمیت ایرانیان از جیحون تا فرات. و دربردارنده ی ۵ بخش: هفت کشور، ایران ویج، تاریخ استوره ای، دودمانها و قومهای ایرانی، از جداییها شکایت میکنند...

۱۳۸۶/۱۱/۲۸

کتاب پادشاهی در استوره و تاریخ ایران



کتابی سراسر پاسخ به دشمنان ایران باستان و روشنگری درباره کشورداری شاهان بزرگ با این گفتارها:
شاه استوره ای (فلسفه پادشاهی و نقش استوره ها)
آیینهای شاهانه (آداب و تشریفات حکومتی)
شاه و شهریاری (شیوه های کشورداری)
فره ی کیانی (شرط لازم برای پادشاهی)
شاه و موبد (موازنه ی قدرت میان دین و دولت)
شاه و سپهبد (پرهیز سپاه از سیاست)
شاه و شهبانو (سازندگی زنان همپای مردان)
شاه و شاهزاده (آمادگی برای رسیدن به فرمانروایی)
شاه و مردم (چالشهای رابطه ی دوجانبه)
موضوع كتاب »پادشاهى در اسطوره و تاریخ ایران« این است كه من نشان دادم چگونه دولت در ایران شكل گرفت و چرا نظام پادشاهى در ایران پدید آمد و ریشه دواند و قرن‏ها تداوم یافت؛ به این مسأله هم پرداختم كه چرا در ایران نظام جمهورى نتوانست شكل بگیرد و رشد كند. به این نكته مهم اشاره دارم كه در جهان باستان در كشورهاى بزرگ و پهناورى مثل ایران نظام پادشاهى، شكل تكامل یافته جمهورى بوده است. یعنى هر چقدر كشورى كوچك‏تر با جمعیت كمتر تشكیل مى‏شده، پیاده كردن نظام جمهورى آسان‏تر بوده است. اما در كشورى مثل ایران با آن وسعت محال بود كه نظامى غیر از پادشاهى مستقر بشود. فلسفه نظام پادشاهى در ایران قدیم به این صورت بوده كه كسى به پادشاهى مى‏رسید كه تا حد مقدور انسانى كامل، خودساخته و خداباور و... باشد؛ به علم كشوردارى و سیاست مسلط باشد؛ فنون مردم‏دارى و فنون نظامى را بلد باشد. همچنین از دید اسطوره‏اى هم در این كتاب به مباحث فوق پرداخته‏ام كه شاه از نظر اسطوره‏شناسى، نماد خورشید بوده و در ادبیات عارفانه و صوفیانه ما هم، به قطب و مراد خود لقب شاه مى‏دادند

۱۳۸۶/۱۱/۲۷

کتاب افسون فریدون





کتاب تاریخی "افسون فریدون" در قاب تصویر نشست
9 تیر 1386

کتاب"افسون فریدون/ از پایداری تا پیروزی ایرانیان بر زهاکیان" عنوان داستان تاریخی است که به کوشش امید عطایی فرد نگاشته شده و از سوی انتشارات آشیانه کتاب به بازار نشر آمده است. "امید عطایی‌فرد" پژوهشگر ایران باستان درباره این کتاب به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: داستان تاریخی افسون فریدون برگرفته از شاهنامه و دیگر نامه‌های منظوم، نوشتارهای اوستایی، پهلوی، پارسی و سانسکریت است که به یکدیگر پیوسته و این اثر را پدید آورده‌اند. وی در ادامه افزود: این کتاب در سه پرده جم، آبتین و فریدون به تصویر کشیده شده و تا پیروزی فریدون بر زهاک دنبال شده و نیازمند دفتر دیگری است تا رویدادهای فرمانروایی و فرجام او را نیز به تصویر کشد. نویسنده کتاب شگفتی‌های باستانی ایران عنوان کرد: در این دفتر آگاهی‌های سودمندی درباره تاریخ و فرهنگ نیاکان ایران گرد آمده تا همواره فرهنگ گرانبار ایران بزرگ پاس داشته شود. وی به بخش‌های این کتاب اشاره کرد و افزود: در پرده "آبتین"، شکاف و جاافتادگی میان جم و فریدون با بهره‌گیری از دفتری گران‌بها به نام "کوش‌نامه" پر شده است و از بنیادی‌ترین برگرفته‌های این کتاب به شمار می‌رود. این پژوهشگر و محقق ایران باستان در ادامه ابراز داشت: در نگارش این کتاب تا حد امكان کوشیده‌ام به اساس داستان‌ها و روایات وفادار بمانم؛ هر چند که گاهی هر بخش، چاشنی‌هایی از نوشتارهای دیگر به فراخور حال و هوای داستان در بر دارد. "عطایی فرد" به زبان کتاب"افسون فریدون" اشاره کرد و گفت: در این کتاب سر به آستانِ زبانِ زیبا و پرشکوه پارسی داشته‌ام و واژه‌هایی که نیاز به گزارش نداشت، در خود متن، داخل پرانتز آمده است. وی در ادامه افزود: همچنین آن دسته از واژگانی که نیازمند گزارش بیش‌تری بود در پایان دفتر در بخش واژه‌نامه روشن شده است تا خوانندگان به سهولت بتوانند از نوشتار این کتاب بهره‌مند شوند. "عطایی فرد" به پرده یکم کتاب پرداخت و گفت: در پرده جم به کوچ‌های بزرگ، باروی جم، دیوارها، جم و جمه، شاه ـ دارو، هومای زرین، هومای سپید(آب حیات)، نوروز در بابل، مرد ماردوش، خاموشی فره کیانی، نبرد سرنوشت‌ساز، ماهان کوهی، شهرناز و آرناز و جم و نچیکتا اشاره شده است. وی به پرده دوم و سوم اشاره کرد و افزود: پرده دوم که آبتین نامیده شده، فارک و نونک، پیل دندان، پدر و پسر، ماچین دوم، شبیخون به بسیلا، آبتین در چین، راه تیهور، فرارنگ، خواب آبتین و بازگشت به ایران به تصویر کشیده شده است و در پرده سوم با عنوان فریدون به کابوس زهاک، زایش آزادی‌بخش، دژ سلکت، آبخاست خونین، هفت‌خان فریدون، ارمایل و گرمایل، کاوه آهنگر، طلسم زهاک، نامه فرارنگ(فرانک)، واپسین پیکار و افسون فریدون اشاره شده است.

گوشه ای از داستان افسون فریدون >
در آتشكده فرن‌بغ كه بر فراز كوه خوره‌اومند در سرزمین خوارزم بود، آتوروخش كه او را آزرباد نیز می‌‌خواندند، با خشمی‌‌آمیخته به چندش و شگفتی، به آن ماردوش می‌‌نگریست كه در برابرش بدون زره ایستاده و پیكرش پوشیده از پولكهایی چون اژدهایان بود. شش یار آتشكده‌اش كشته شده بودند و «هومای سپید» با یاری گندرو به چنگ زهاك افتاده بود. اكنون باید به تنهایی از «فره كیانی» كه در میان سنگآب می‌‌درخشید، نگاهبانی می‌‌كرد. چند ماه پیش، آزرباد شبح شاهینی را دید كه درون سنگآبِ آتشكده فرو رفت و با اندوه دریافت كه فره از شاه گسسته شده است. از دشواری كارش آگاهی داشت. می‌‌بایست فرة كیانی به دور از دسترس زهاك بماند تا به نواده جم برسد. به یاد واپسین پیام جم در آستانه آوارگی افتاد:
ــ همانا تو را به سرپرستی هفت كشور فرمان می‌‌دهم. تا واپسین دم به این كار بپرداز.
سنگآب، كاسه و جام بسیار بزرگی از سنگ، و پر از آب بود. آزرباد بر روی آن یك نیمكره بلورین نهاده بود و گوی بلورین از آن فره، همواره فروزان می‌‌نمود. دیواره‌های آتشكده از ورقه‌های آهنربا پوشیده شده و كسی نمی‌‌توانست با جنگ‌افزارش پای به آنجا نهد. گرداگرد سنگآب نیز به جای سنگفرش، با فلزی ناشناخته فرش شده بود كه هر كس پای بر آن می‌‌نهاد، آزرخشی می‌‌جهید و او را بر جایش خشك می‌‌كرد. زهاك می‌دید پیكر بی جان چند تن از سربازانش مانند تندیس بر روی پا ایستاده است.
ــ‌ اگر این فره را به من ندهی، تو را نابود می‌‌كنم.
زهاك پس از گفتن این سخن به سوی گوی بلورین شتافت. آزرباد بی درنگ شمشیری به سویش گرفت و پاسخ داد:
ــ ای اژدهای سه پوزه! واپس رو كه اگر این فره را به چنگ آوری، از پای تا پوزه‌ات را می‌‌سوزانم، بدان سان كه دیگر نتوانی گام بگزاری.
زهاك اندیشناك و بیمناك دستهایش را واپس كشید. از شمشیر آزرباد، آتشی سهمگین می‌‌جهی

۱۳۸۶/۱۱/۲۵

کتاب پیامبر آریایی





پژوهشى تازه درباره زرتشت و اوستا
پژمان اكبرزاده/ روزنامه ایران

در سال هاى اخیر، گرایش بسیارى به پژوهش درباره پیامبر ایرانى، زرتشت، و كیش او پدید آمده و آثار گوناگونى نیز در این زمینه به چاپ رسیده است. یكى از تازه ترین كتاب ها در این باره، «پیامبرآریایى؛ ریشه هاى ایرانى در كیش هاى جهانى» نوشته امید عطایى است كه به وسیله انتشارات عطایى به علاقه مندان ارائه شده است. كتاب در پانزده بخش اصلى با عنوان هاى «خدایگان سخن»، «گفتگوهاى زرتشت»، «پیر مغان»، « زرتشت استوره اى»، «كیش هاى كهن»، «یك دین و دو خدا»، «همرنگى هاى دو فرهنگ»، «خویشاوندان ودایى»، «مرز مهرآیین»، « اژدهاى رام مغان»، «خدایان خاموش»، «زرتشت مزدایى»، «زرتشت زروانى»، «زرتشت میترایى» و «مكاشفات تاریخى زرتشت» نگاشته شده است. در كتاب، كوشش شده كه تعریفى فراگیر و روشن از اوستا ارائه شود و همچنین زوایاى گوناگون شخصیت و اندیشه زرتشت به خواننده شناسانده شود. نقش ایران باستان در فرهنگ ها و دین هاى مهم جهان نیز مورد بررسى قرار گرفته است. به گفته امید عطایى: « نبود برگردان هاى معتبر و دقیق از متن هاى مقدس مانند تورات، ودا و اوستا - به ویژه گات هاى زرتشت- از بزرگترین دشوارى هاى این گونه پژوهش ها به شمار مى رود. هنگام نقل قول ترجمه ها احساس مى كردم در آنها اشتباهاتى وجود دارد ولى از سوى دیگر برایم امكان بازنگرى در همه اوستا نبود. با این حال ترجمه چند بند از گاتها را نتوانستم بپذیرم و بدون گزافه گویى، براى هر یك از بندها، چند روز زمان صرف شد. برخلاف برخى دیگر از پژوهشگران، نه تنها هیچ یك از اسناد و روایات در این پژوهش كنار گذاشته نشده بلكه بر پایه گزارش هاى كهن، به نگارش، رده بندى و تدوین آنها پرداخته ام. در واقع، هر یك از این منابع را در جاى خود نهادم و با این شیوه ساده، تضادها و تناقض هایى كه براى چند سده مایه جدال پژوهشگران بود تا اندازه زیادى از میان رفت و یافته هایى تازه و شگفت انگیز به دست آمد. این شیوه پژوهش، درسى است براى آنكه به تاریخ هاى ایرانى اعتماد كنیم و اگر جزئیاتى نادرست به آنها راه یافته، اصل را فداى فرع نكنیم...»
نویسنده همچنین خاطرنشان ساخته، كامل ترین كتابى كه درباره موضوع مورد بحث در ایران ترجمه و به چاپ رسیده «تاریخ كیش زرتشت» اثر مرى بویس است كه گرچه داراى اشتباهاتى است و كمبود منابع شرقى در آن چشمگیر مى نماید اما همچنان بهترین مرجع براى پژوهشگران به شمار مى رود.در پى بخش هاى اصلى كتاب، سه پیوست نیز آمده است كه عبارتند از «... كه ایدون به ما خوار بگذاشتند» كه نگرشى است بر كتاب «شاهنامه فردوسى و فلسفه تاریخ ایران» نوشته مرتضى ثاقب فر؛ «خسروان خسران دیده» (نقدى بر كتاب «حكمت خسروانى» از هاشم رضى) و «هخامنشیان در خداینامه» كه در آن ضمن استدلال هاى نگارنده، سخنانى از آرتور كریستین سن و احسان یارشاطر درباره موضوع مورد بحث نیز آورده شده است. یك «یارى نامه» نیز در پایان آمده كه خوانندگان را براى آشنایى با مفهوم واژگان به كار برده شده در متن كتاب یارى مى دهد.

۱۳۸۶/۱۱/۲۴

کتاب شگفتی‌های باستانی ایران


«شگفتی‌های باستانی ایران» كتاب شد
۹ خرداد 1386

"امید عطایی فرد" پژوهشگر و محقق ایران باستان، در گفت و گو با خبرگزاری كتاب ایران (ایبنا) گفت: این كتاب تنها اثری است كه پرده از عجایب ایران باستان بر می‌دارد و خوانندگان ایرانی را از دستاوردهای شگفت‌انگیز نیاكانشان آگاه می‌سازد. این محقق و پژوهشگر به عناوین این كتاب اشاره كرد و گفت: بناهای شكوهمند، غارهای حیرت انگیز، گنج ها و سنگ های مرموز، تندیس های رازآمیز، جامه های عجیب، كیانیان كیهان نورد، دستاوردهای شگفت انگیز و ایرانیان پیشگامان فرهنگ و تمدن از عناوین كتاب شگفتی های باستانی ایران به شمار می رود. وی به كشفیات و یافته های ایران باستان كه در این كتاب گردآمده اشاره كرد و یادآور شد: ساختار هرم و زیگورات نخستین بار در ایران پی‌ریزی شد و سالم ‌ترین نمونه در ناحیه‌ی چغازنبیل (شوش) برجای مانده است، تخت جمشید بزرگترین مجموعه‌ی معماری در جهان باستان به شمار می‌رود، برفراز كوهپایه "تخت سلیمان" رسد خانه‌ای ساخته بودند كه كل ساختمان به دور خود، می گردید و گنبد آن را به گونه‌ای طراحی كرده بودند كه از آن باران می‌بارید و برق و آذرخش می‌زد، تاق قوسی مدائن (تاق كسری) بزرگترین تاقی‌ است كه تاكنون در جهان بدون قالب بندی ساخته شده. آشنایی با استوره‌هایی كه از سفینه‌ های فضایی و سفرهای كیهانی ایرانیان باستان یاد كرده است، پیدا شدن پیل الكتریكی (باتری) كه هنوز هم می‌توانست جریان برق ایجاد كند؛ و یادكردی از دیگر دستگاه های شگفت‌آور، فهرستی از اولین و نخستین ابتكارات و اختراعات ایرانیان در جهان به شمار می رود. "عطایی فرد" با اشاره به تمدن ایران اضافه كرد: ایران سرزمین اسرار و شگفتی هاست كه بر روی هر رشته از دانش های بنیادی بشر كه انگشت نهاده شود، سرنخ آن در دست ایرانیان است و در هر كجای جهان كه فرهنگ و تمدن والای انسانی، بالیده است، جای پای ایرانیان به چشم می خورد. وی گفت: اگر چه در این كتاب خواننده با شگفتی های فراوانی روبرو خواهد شد،اما عجیب تر این است كه پس از هزار و اندی سال دشمنی های بیگانگان و خودی های بدتر از بیگانه، هنوز نامی از ایران و فرهنگ ایرانی به جای مانده است. چشم داشت این پژوهش به دفترهای دیرین ایرانی بوده و به ویژه برای كنكاشگران آثار باستانی، این نكته آموزنده را در بر دارد كه نمی توان از داستان ها و استوره ها بی تفاوت گذشت.

۱۳۸۶/۱۱/۲۳

کتاب دیباچه شاهنامه








دیباچه شاهنامه / ویرایش و گزارش: امید عطایی فرد

تهران- ميراث خبر- گروه فرهنگ، نسيم خليلي:
شاهنامه كهن ترين گواه بر آگاهي ايرانيان از ارزش تاريخ نگاري است.بررسي اين اثر سترگ همواره از موضوعات مورد علاقه محققان و پژوهندگان ايراني و ايران شناسان علاقمند خارجي بوده است. انبوهي از آثار تحقيقي گونا گون درباره اين اثر ارزشمند تاريخي، بازتاب صحت همين مدعاست. اميد عطايي فرد، پژوهشگر ايراني، در ادامه همين علاقه تاريخي ديرينه، اثري تاليف كرده كه در آن با نگاه و رويكردي نو به ديباچه شاهنامه پرداخته است. وي در گفتگويي با ميراث خبر درباره ويژگي هاي آن مي گويد: ديباچه شاهنامه داراي پيشگفتاري نزديك به هفتاد صفحه است و شرح نسبتا كاملي از تاريخ نگاري در ايران باستان را در بر دارد. سپس بيت هاي ديباچه شاهنامه در دو بخش مورد بررسي قرار گرفته و بخش سوم در بردارنده بيت هاي پراكنده اي در سراسر شاهنامه است كه در آنها فردوسي درباره خودش و شاهنامه سخن رانده است. هر يك از اين سه بخش داراي شرح و گزارش است. همچنين دو نوشتار در پايان كتاب درباره تاريخ راستين پايان شاهنامه و سالزاد فردوسي ارايه شده است كه نشان مي دهد فردوسي قبل از سال 300 هجري قمري به دنيا آمده است. ويرايش بيت ها بر پايه بيش از 10 دستنويس كهن شاهنامه است و در نتيجه كاملا با ويرايش هاي ديگر متفاوت است.
اميد عطايي فرد در ادامه درباره ضرورت بازنگري و باز خواني متون كهن به طور اعم و شاهنامه به طور اخص مي افزايد: متون كهن، چه نظم و چه نثر، در بردارنده حافظه تاريخي مردم ايران در زمينه هاي گوناگون هستند. اگر بنا باشد كه به اين متون به چشم افسانه هاي ساختگي و آثاري صرفا ادبي نگاه شود، آگاهي هاي گرانبها و ارزشمندي از دست مي رود. شاهنامه فردوسي و ديگر دفترهاي همبسته با آن نه تنها درباره ايران كه درباره كشور هاي ديگر نيز گزارش هاي سودمندي در بردارند. دقت و درستي و امانت داري شاهنامه نويسان در بازگويي تاريخ در خور آفرين است زيرا آنان كارنامه اي آلوده به دروغ و ستايش و نكوهش بيهوده از شهرياران و سپهداران ايران نداشته اند. پيشگفتار اين اثر با بررسي شاهنامه هاي ديگري جز شاهنامه نامدار فردوسي كليد مي خورد و ارزش و اهميت تاريخي آنها را باز مي تاباند.

بخشي از كتاب: گزارشها و کتابهاي کهن بر اين گواهند که ايرانيان از ارج و بايستگي تاريخ نگاري آگاه بوده اند. آنان تاريخشان را بر روي پوست يا تومار يا دفتر، و نيز بر ستونهاي سنگي و يا سخره ها و سينه کوهها مي نوشتند و همچنين نگاره ها و پيکره هايي را به يادگار مي نهادند. و بايد افزود : انبوهي از پيمان نامه ها ( منشور، توقيعات، عهدنامه ) و نامه‌نگاري‌هايي را که يک نسخه از آنها را در گنجگاه خود نگاه مي داشتند. چنين شور وشوقي در سرزميني که سرچشمه خط و دبيره و الفبا بوده، دور از دانش و خرد نيست.

۱۳۸۶/۱۱/۱۹

کتاب شگفتی های باستانی ایران




اين كتاب منحصر به فرد، تنها اثريست كه پرده از عجايب ايران باستان برمي‌دارد و خوانندگان ايراني را از دستاوردهاي شگفت‌انگيز نياكانشان آگاه مي‌سازد. در اين كتاب با اين زمينه‌ها آشنا مي‌شويم: بناهاي شكوهمند، غارهاي حيرت‌انگيز، گنج ها و سنگهاي مرموز، تنديس‌هاي رازآميز، جامه‌هاي عجيب، كيانيان كيهان نورد و... استقبال گسترده خوانندگان، نشانگر خالي بودن جاي چنين كتابهايي مي‌باشد. از جمله كشفيات و يافته ها مي‌توان به اين موضوع اشاره كرد كه:
(۱) ساختار هرم و زيگورات نخستين بار در ايران پي‌ريزي شد و سالم ‌ترين نمونه در ناحيه‌ي چغازنبيل (شوش) برجاي مانده است
(۲) تخت جمشيد بزرگترين مجموعه‌ي معماري در جهان باستان به شمار مي‌رود
(3) برفراز كوهپايه "تخت سليمان" رسد خانه‌اي ساخته بودند كه كل ساختمان به دور خود، ميگرديد و گنبد آن را به گونه‌اي طراحي كرده بودند كه از آن باران مي‌باريد و برق و آذرخش مي‌زد
(۴) تاق قوسي مدائن (تاق كسري) بزرگترين تاقي‌ مي‌باشد كه تاكنون در جهان بدون قالب بندي ساخته شده است
(5) آشنايي با استوره‌هايي كه از سفينه‌ هاي فضايي و سفرهاي كيهاني ايرانيان باستان ياد كرده است
(۶) پيدا شدن پيل الكتريكي (باتري) كه هنوز هم مي‌توانست جريان برق ايجاد كند؛ و يادكردي از ديگر دستگاههاي شگفت‌آور
(۷) فهرستي از اولين و نخستين ابتكارات و اختراعات ايرانيان در جهان